कम्पुटर छ साथ आफ्नै
जति लेखौ हात आफ्नै
-
दिन लुट्यो कसैले याँ
के को चिन्ता रात आफ्नै
-
जति लेखौ हात आफ्नै
के को चिन्ता रात आफ्नै
जति लेखौ हात आफ्नै
-
दिन लुट्यो कसैले याँ
के को चिन्ता रात आफ्नै
-
जति लेखौ हात आफ्नै
के को चिन्ता रात आफ्नै
जानकारी
गजलका सोह्र श्रृंगार
गजल, नामैले रसीलो, गम्किलो र मीठो शव्द । गजलमा रदिफ, काफिया, लय, तखल्लुस, मीटर भाव आदि गजलका अंगहुन्, यि सवै भएका गजल एक नवयुवती झैं हुन्छ तर के यहि मात्रै हो त गजल ? पक्कै होईन । आउनुहोस्, पंक्तिकारले जानेका, बुझेका र गूरु तथा अग्रजहरुको मधुवाणीबाट ग्रहण गरेका केहि कुराहरु माथी छलफल गरौं ।
निम्न लिखित कुराहरुले गजललाई सुन्दर बनाउछ :
१. भाषाको सरलता :व्यक्त गर्न खोजिएको भावलाई सहि तरिकाले प्रस्तुत गर्न सक्ने भाषा या शव्दको प्रयोग गजलको पहिलो श्रृंगार हो । सरलतासंग गहिरो भाव छाड्न सफल भएमा मात्र सेरको अस्तीत्व दिगो रहन्छ । उदाहरण :
जब खहरे मत्थर हुन्छ
बाटोमा नयाँ पत्थर हुन्छ
दिपक खड्काक्रमश........
छन्दमा गज़ल कसरि लेख्ने
गज़ल्मा छन्द सिक्न चाहनेहरुलाई केहि जानकारी
छन्द-
छन्द-
छन्दमा वर्णहरूलाई ह्रस्व (L) र दीर्घ (S) गरी दुई वर्गमा विभाजन गरिएको हुन्छ ...(L) लाई लघु भनिछ भने (S) लाई गुरु भनिछ, जस्तै -
क. ह्रस्व वर्णहरु - अ इ उ ऋ स्वर र तिनीहरुसँग जोडिएका सबै क कि कु कृ व्यन्जनहरू
ख. दीर्घ वर्णहरू - आ ई ऊ ए ऐ ओ औ अम् अ: स्वर र तिनीहरूसँग जोडिएर आउने का की कू के कै को कौ कम् क: आदि
ग. संयुक्त व्यन्जन प्रयोग भएका शब्दहरू उच्चारण गर्दा यदि अघिल्ला वर्णले पछिल्ला आधा व्यन्जनलाई तान्यो भने त्यो अघोल्लो वर्ण ह्रस्व भए पनि दीर्घ नै हुन्छ ....जस्तै -
शब्द उच्चारण दीर्घ वर्ण
अम्बा (अम् +बा)...अ दीर्ध
दिन्छ (दिन् +छ)....कि दीर्घ
लुप्त (लुप् + त)....लु दीर्घ
घ. संयुक्त व्यन्जनको प्रयोग भएका शब्दमा पनि उच्चारण गर्दा यदि अघिल्लो वर्णले पछिलो आधा व्यन्जनलाई तान्न सकेन भने चाहिं त्यो वर्ण दीर्घ नभएर ह्रस्व नै हुन्छ .....जस्तै
Subscribe to:
Comments (Atom)